გურული ანდაზები და გამოცანები

გამოცანები

ასახსნელსა მოგახსენებ, ახსნი შენი ბედია, თუ არადა წაკტი (წაკატი)

აქეთ-იქით გვერდულაი, შვაში ამოწკვერტულაი (ფილი, როდინი)

ერთი პატარა მანანა სახლსა და კარსა გალობდა
შავი ჩოხანი ჩაეცვა, წვივსა კი არა ფაროდა (შაშვი)

ერთი პატარა მანანა გაუხვეტელს იქით არ დაწვება (ლასტი და გასაცეხი გამწყვარი ღომი)

ანდაზები

ალაგო, ვისი ხარ? - და ვინც ზედ მადგანაო

ამ ყურს, იმ ყურს

არაფერი ბედაური შვილია (დაწუნებულზე იტყვიან)

ასს კაცს ერთი ცხვარი უხაროდაო

აქეთ კურო მიდგანა, იქით სიკვტილიო

ბაბიდას ეუბნებოდნენ და რძალს ასმენდნენო

გამიყვანა სამართალშიო

გაჟეჟილს გატეხილი სჯობიანო

გემი ისე არ დაიღუპება, რომ ერთი ფილუკაც არ დარჩესო

გურიელის სული ნუ წაგიწყმდებაო (სიმართლეზე)

დადიანმა ცხენი მომცა, გურიელმა უნაგირი
ისე ცხენი არ მიყვარდა, რომ წითელი უნაგირი

დათვმა არც რა გაუშვა და არც რა ჩაუშვაო

დედა შენი ქორს რო მიჰქონდეს, შენ ჰაიოს ნუ შეუძახებო!

ელეთ-მელეთი მოსდისო

ზარმაცი კაცი უქმი-ძალს გახალისდებაო

თავი ვინ მოგჭრა და კვიდრმა ძმამაო

თვალშიაც ვერ ჩამხედავო

თითო გობი ლაფი ყველგან სდგასო

თითო გობი ლაფი ყველგან სდგას, მაგრამ ჩემთან ათგანაო

თუ არ იცოდე ხერხიო, დედაშენს ტურის ფეხიო

იქითკენ უნდა ეცადო, საითაც წყალი დგებაო

კარგი ცხენი ქერს მიიმატებს, ავი ცხენი მათრახსაო

კიდეც მეტყემლებლოდა, კიდეც ვჭამე ტყემალიო (თქვა გურულმა ქალმა ორსულობაში)

მამიდას ეუბნებოდნენ და რძალს ასმენდნენო

მარჯვე (ცქაფი) კურდღელი თავისთვისაც იშოვის და სხვისთვისაცო

მეკვერცხე დედალსავით რას ბრუნამო?

მე ვწუხვარ და ის კი ოდელიას იძახისო

მეტის ტანის ბანითა მკვდარს კ**ლი წაუვიდაო

მომხდურს დამხდური უნდაო

ორმა თუ იცის, ღორმაც იცისო

პირი ღრინს არ მიშვებაო

პანღური კი არ მეტკინება, მეწყინებაო

რა ურემიც შეშას ვერ მოიტანს, იგი ურემი შეშათ იქცესო

სიმცრუის მერეშიო

სირცხვილ-ნამუსი წაუხდაო

სული ნუ წაგიწყდება

სიძევ, მოიჭარი და სჭამეო! (მიირთვიო)

სული ქრთის, ხორცი ქანქალებს

ტაი-ტაი ტაბელასა, ვაი და ვუი გაბელასა

ტოლიბაშო, ჩანჩალაო, ღვინო მასვი ჩქარ-ჩქარაო

უნახავმან რა ნახაო, ოჰ, რა დიდიაო

ყბას ნუ მიქცევო!..

შარშან ჩემი შვილი ცხენს გაიჭენებდა და წროულს კარიაზეც ვერ გადაიარსო

შენი ენა მოლს მოსწვამსო

ცაი ფეხათ მოვაო!

ძაღლი ხსენებაზეო (ესე იგი მოვაო)

წამოტარახინებულმა ძაღლმა დაგიმადლაო

შეკრიბა კონსტანტინე გვარამაძემ. გამოქვეყნდა ექვთიმე თაყაიშვილის მიერ შედგენლ კრებულში ძველი საქართველო, ტომი III, 1914

ერთი პირი წყალსაც კი დიეძინებაო

ვინც თვიზა არ ვარგა, სხვიზდაც ვერ ივარგებსო

ვინცხა ცხენს ვერ შესტვა და უნაგირს ტეხვა დუუწყოვო

ვინცხამ აღაპი ქნა და მან შეჭამაო

რძალო, გიჩივი და მულმა გეიგონეო

ნუ გასცინეფ სხვასაო, გადაქხთეფა თავსაო

გინდა წყალს დუუხჩვივარ და გინდა ნამს

წყალში რომ ფეხს ჩაყოფ, დუუსოლებელი ვერ ამოხვალო

გლახა მოყუარეს კაი მტერი მირჩონიაო

კას მთქმელს კაი გამგონე უნდაო

ციხე შიგნიდან გატყტებაო

ავი ძაღლი არც თვითონ ჭამს და არც სხუას აჭუმს

ერთი თხილის კაკალი ცხრა ძმებმა გაიყოვო

ანდაზები გამოქვეყნებულია წიგნში „ქართული დიალექტოლოგია“, 1961