თუშური ლექსი

თუშური ლექსი, გამოთქმული 1854 წელს ყირიმის ომის დროს, ნიგოითის ბრძოლაში მონაწილე თუშების შესახებ. დაიბეჭდა კრებულში „ძველი საქართველო“, ტ. II.

არამ დამძრახოთ, ბიჭებო,

სიტყვანი გითხრათ ძმურია.

ვაჟო, სადა ვართ? ალვანთან

დიდათ შორს არის გურია.

მომწყურდა ღვინო კახური,

დიაცთ ნამცხვარი პურია...

და თქვენცა ბძანეთ, მოძმენო,

უმცროსს დაუგდეთ ყურია.

ძმაო, შენც გახსოვს წითელი

სიყმაწვილური ზნეობა;

მოდით, აქ შევიკრიფენოთ, გვმართებს საქმისა რჩეობა;

ბიჭობით ყველან მჯობიხართ,

გიცდიათ ლეკთა მტერობა.

სახელი დაგვრჩეს გურიას, 

თუშებმა ქნესა მხნეობა.

ომის დრო არის ვჟკაცნო,

ცხენთა დავაკრათ ნალია;

ადექით, დავემზადენოთ,

ყველამ დავჩარხოთ ხმალია;

ვინც უკან დარჩეს ამხანაგთ,

იყოს ახმატის ქალია,

და მოკვდეს, ქვაზე დავწეროთ:

„სიცოცხლითაე მხდალია“!

ვაჟო, რას ამბობ, მეწყინა,

დიაცთ წესია რიდება,

ქალის ლეჩაქი დახვუროთ,

ვისც არ უნდ, ომი სწყინდება...

კაცი გავგზავნოთ სარდალთან:

ბიჭებს აქ ყოფნა სწყინდება, 

თუ არ გვაჩხუბებ თათართან, 

თუშნი აქ რაღად გინდება?!

ვინცა გავგზავნეთ, მოვიდა:

სარდალმა გაიცინაო:

ებძანა: „დილით ივანე

ჯარს წაუძღვება წინაო"

ულვაშის გრეხით, თამამად,

საკვირლად მოილხინაო.

მეწინავედა გვიბრძანეთ,

გავსცურავთ, საცა წყალია;

შორით მოვსულვათ, რიგია,

პირველთ ვაცნობოთ ძალია,

თუ ვარგა შენი თუშები,

ან მათი გორდა ხმალია.

ვითხოვოთ, პირველთ მივიდეთ,

ეს არის ჩვენი თხოვანი,

შენი ვართ ალვანთ თუშები,

კაზმულ-იარაღოვანი.

თუში თუ უკან დარჩება,

ვისგან ეღირსოს გლოვანი

და ხომ დაგვძრახავს მოსაზღვრე

ფშავნი, ხევსურნი, წოვანი.

გამოსალმებით დავხოცნოთ,

დღეს არის საომარია,

რაზმით მივმართოთ ერთიან,

საცა ურდიან ჯარია;

ცეცხლათ აუჩნდეთ შუაში,

ავტეხოთ სისხლის ღვარია;

ვაჟკაცად ვინცა მოკვდება,

ღმერთო, აცხონე მკვდარია!