ლაზარენკოს რაპორტი

ოზურგეთის მაზრის უფროსის, ლაზარენკოს მოხსნება ნასაკირალის ბრძოლის, დვაბზუს გადაწვის და გურიაში მიმდინარე მოვლენების შესახებ. ოზურგეთის ისტორიული მუზეუმის ფონდებიდან

ოზურგეთიდან ჩვენს საშველად გამოსულ ასეულს სახლებიდან ესროდნენ. ამიტომ გზატკეცილის პირად მდებარე ყველა სახლი კაზაკებმა დასწვეს, როცა სახლებიდან ცეცხლის ალი ავარდა, მე პეკარსკის თანდასწრებით შენიშვნა მივეცი, მაგრამ ოფიცერმა, რომელიც მე მოვნახე, ის იყო პოდესაული კოსტელიანოვი, მიპასუხა, რომ ეს ხდებოდა სამხედრო მოსაზრებით. დანარჩენი ოფიცრები პოდესაული პაპეჩენკო და ხორუნჯი მალაევი შორს იმყოფებოდნენ ჩემგან. ამ შეტაკებაში ჩვენ დავკარგეთ მოკლულნი და დაჭრილნი. ჭრილობისაგან გარდაიცვალა 6 კაზაკი, დაიჭრა 12. პოლიციის სტრაჟნიკები მოკლულ იქნა 2, უგზო-უკვლოდ დაიკარგა 5, აგრეთვე უგზო-უკვლოდ დაიკარგა სამაზრო სამმართველოს თარჯიმანი ანთაძე. დაიკარგა მოკულთა და უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა ბერდანკები სულ 6 ცალი, ყველა ესენი ხელთ იგდეს აჯანყებულებმა. დაიკარგა ცხენები. სტრაჟნიკების: 4 გაიქცა, 10 მოკულ იქნა. კაზაკის ცხენი: მოკლულ იქნა 3 ცხენი და დაიკარგა ორი. მოდარაჯის ცხენი: დაიკარგა სამი. ამას გარდა ზარალი კიდევ არის, რაც ცნობაში მოგვყავს. ჯერჯერობით ცნობილია ზარალი რაც შეადგენს 5106 მანეთს და 50 კაპიკს.

ოზურგეთში ჩამოსვლისას დამხვდა შემდეგი ცნობები

1. კაზაკებზე (7 კაცი) თავდასხმისა, რომლებიც დრეზინით მიდიოდნენ ნატანებიდან სუფსაში, რომელთაგან მოკლულია 5
2. იქვე 2 სტრაჟნიკზე (ინგუში) თავდასხმა, რომლებიც რკინის გზას მოჰყვებოდნენ ქუთაისიდან, ერთს მიაყენეს სამი ჭრილობა, მეორეს - სხეულის ნაწილები დაუმტვრიეს
3. სუფსის სადარაჯოზე თავდასხმა. წაღებულია 5 ვინტოვკა
4. თავდასხმა ლანჩხუთის საბოქაულოს სამმართველოზე, სადაც განადგურებულია საქმეები და ნივთიერი დამამტკიცებელი საბუთები და წაღებულია 7 ვინტოვკა.

ამნაირად 15-22 ოქტომბრამდე აჯანყებულებმა ხელთ იგდეს საპოლიციო სტრაჟის 27 ვინტოვკა. სულ მთელი ამ წლის განმავლობაში 48 ვინტოვკა.

თუ რა მდგომარეობაში არიან სოფლის სამმართველოები ცნობები არ არის, ვიცით მხოლოდ ზემოხსენებული. თქვენს აღმატებულებას, დავძენ, რომ, როგორც შეკრებილი ცნობებიდან სჩანს, ნასაკირალის ქედზე მოწყობილ თავდასხმაში მონაწილეობას ღებულობდნენ ყველა საზოგადოებები, მაგრამ უმთავრესად დვაბზუსა და ბახვის საზოგადოებები. სულ თავდასხმა-ბრძოლაში მონაწილეობდა (იმ პირთა ჩვენებით, რომლებიც ტყვედ იყვნენ ჩავარდნილი) 4 ათას კაცზე მეტი. მოწინავე მებრძოლებად და უფროსებად იყვნენ დეზერტირები, რომელთა სიასაც აქვე გირდგენთ. ამასთანავე დავსძენ, რომ სამაზრო პოლიციის მოქმედება მომხდარი ამბების გამო სრულიად შეწყვეტილია და ამჟამად მხოლოდ სამაზრო სამმართველოში გრძელდება საკანცელარიო მუშაობა. საპოლიციო სტრაჟა დაშლილია. ერთი ნაწილი გაიქცა კიდეც. მათი თავის მოყრა მე არ ძალმიძს. სტრაჟის ოფიცერი გაწვეულია ქუთაისში სტრაჟისადმი გამოცემული ბრძანების თანახმად. აგრეთვე გაწვეულია სამმაზრო სამმართველოს მდივანიც

ოზურგეთის მაზრის უფროსი სტატსკი სოვეტნიკი ლაზარენკო