Skip to main content

Posts

Showing posts from December, 2015

გურულების მარსელიეზა

გურულების ხასანბეგურა ცნობილია, მარსელიეზა - ნაკლებად. 1900-იან წლებში კი შესაძლოა პირიქითაც ყოფილიყო. საფრანგეთის ეროვნული ჰიმნი რევოლუციურ გურიაში ყველაზე პოპულარული თუ არა, მინიმუმ ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სიმღერა ნამდვილად იყო, განსაკუთრებით კი რევოლუციურად განწყობილ გურულებში, მათში, ვინც სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობას უჭერდა მხარს.
მარსელიეზას შესახებ ორი ფაქტია ცნობილი. ერთს ცნობილი სახალხო მომღერალი არტემ ერქომაიშვილი იგონებს ავტობიოგრაფიაში. 1904 წელს მამამისს, გიგო ერქომაიშვილს უსწავლებია მარსელიეზა 17 წლის არტემისთვის და უთქვამს, ეს ახალთაობის სიმღერაა, ისწავლე და შენს ტოლებსაც ასწავლეო. ერქომაიშვილი იხსენებს, მარსელიეზა ვისწავლე, ჩემ ტოლ ბიჭებს შევასწავლე და  საჭიროებისამებრ ვმღეროდითო.
1909 წელს მოკლეს ცნობილი ფირალი და ტერორისტი დათიკო შევარდნაძე. შევარდნაძე გურიის სოციალ-დემოკრატიულ რევოლუციურ კომიტეტთან დაახლოებული პირი და რევკომის რაზმის წევრი იყო, ნასაკირალის ბრძოლაშიც მონაწილეობდა. ასკანას, მის სოფელს, ჟანდარმერია მეთვალყურეობდა. მიუხედავად ამისა, შევარდნაძის მე…

რა გვიჯდება მუნიციპალური საფეხბურთო კლუბი?

საფეხბურთო კლუბ „მერცხალის“ საბიუჯეტო დაფინანსება 2009-2015 წლებში:
2009 - 145.9 ათასი ლარი 2010 - 161.3 ათასი ლარი 2011 - 238.7 ათასი ლარი 2012 - 292,8 ათასი ლარი 2013 - 295 ათასი ლარი 2014 - 310 ათასი ლარი 2015 - 366,9 ათასი ლარი
სულ - 1 მლნ 810 ათასი ლარი

2016 - 427,5 ათასი ლარი (პროექტი)
უნდა აღინიშნოს, რომ „მერცხალი“ ორი იურიდიული პირის სახით არსებობდა: საფეხბურთო კლუბი და ცენტრალური სტადიონი. ზემოთმოყვანილ მონაცემებში ორივე იურიდიული პირის დაფინანსება დაჯამებულადაა მოცემული. 
ორიოდე მონაცემი იმის შესახებ, რას წარმოადგენს „მერცხალი“. ესაა ევროპის მასშტაბით ერთ-ერთი უსუსტესი საფეხბურთო ჩემპიონატის (უეფას ოფიციალური კოეფიციენტთა სისტემით 36-ე ადგილი 54 ქვეყანაში) მეორეხარისხოვანი ლიგის (პირველი ლიგა, სადაც „მერცხალი“ თამაშობს, არის მეორე დონის ლიგა საქართველოში. მასზე მაღლა დგას უმაღლესი ლიგა) მაჩანჩალა გუნდი, რომელიც ყოველწლიურად იბრძვის ამ ლიგაში ადგილის შენარჩუნებისთვის.  სეზონიმაქსიმალური რაუნდი თასზე ადგილი ჩემპიონატში2009-101/8მე-9 ადგილი, 15 გუნდი2010-111/16მე-13 ადგილი, 17 …

ოზურგეთის სასულე ორკესტრი

სასულე ორკესტრი ქალაქ ოზურგეთში არსებობდა XIX საუკუნის მეორე ნახევარსა და XX საუკუნის დასაწყისში. შემადგენლობიდან ცნობილია ჯარისპან მამეიშვილის, მიხეილ კვაჭანტირაძის და ლავრენტი ჯახვას სახელები.
ჯარისპან მამეიშვილი და მიხეილ კვაჭანტირაძე თბილისში, ოპერის თეატრში სწავლობდნენ სასულე ინსტრუმენტზე დაკვრას. მათი მასწავლებელი იყო ჩეხი მომღერალი იოსებ რატილი. სწავლის შემდე გურიაში დაბრუნებულებმა დააარსეს სასულე ორკესტრი, იყენებდნენ ქალაქში განთავსებული საჯარისო ნაწილის ინსტრუმენტებს.

1880 წლის გაზაფხულზე ორკესტრმა მონაწილეობა მიიღო იტალიელი ტრაგიკოსის, ერნესტო როსის სტუმრობასთან დაკავშირებით თბილისში, მიხეილის ქუჩაზე მდებარე ბაღში გამართულ კონცერტში. მაშინდელი პრესის ცნობით მუსიკას უკრავდა გურულების სასულე ორკესტრი. იტალიელი სტუმრის ბარში შესვლის დროს გურულ მემუსიკეთა ხორომ იტალიური მარში დაუკრა.
ორკესტრი დადიოდა გასტროლებზე ევროპაში. ავსტრიაში ყოფნისას, ჩაქურაში გამოწყობილ გურულებს, რომლებიც სასულე ინსტრუმენტებზე უკრავდნენ და კლასიკურ ნაწარმოებებს ასრულებდნენ, გაუოცებიათ ადგილობრივი აუდიტორ…

ოზურგეთის დანგრეული შენობები

აქ წარმოდგენილია ოზურგეთის ის შენობები, რომლებიც რაიმე ნიშნით მნიშვნელოვანი იყო ქალაქისთვის და რომლებიც დღეს აღარ დგას. 
1. მამია V გურიელის სასახლე და „დრუჟინა“

მამია V გურიელმა, გურიის უკანასკნელმა მთავარმა ოზურგეთში სასახლე 1812-14 წლებში აიშენა. 1829 წლისთვის სასახლე სანახევროდ დანგრეული იყო. რუსეთის იმპერიის მიერ გურიის სამთავროს დაპყრობის შემდეგ, სასახლის გალავნის შიგნით აშენდა რუსული ჯარის, ე.წ. დრუჟინის სამსართულიანი შენობა, სადაც ოზურგეთის მაზრის ხელისუფლება განთავსდა. დრუჟინის შენობა საბოლოოდ დაანგრიეს 1950-იან წლებში.

2. ოზურგეთის სასულიერო საწავლებელი (პირველი სკოლა)

1870-იან წლებში, როდესაც დეკანოზმა ქიქოძემ საკუთარ სახლში განთავსებულ ოზურგეთის სასულიერო საწავლებელს შენობის დაცლა მოსთხოვა, გრიგოლ გურიელმა სკოლას სერის უბანში მდებარე საკუთარი სახლი ნახევარ ფასად დაუთმო. შენობა 2008 წელს დაანგრიეს.
3. სტამბა

სტამბა ოზურგეთში გაიხსნა 1891 წელს. ოზურგეთი იყო რიგით მეოთხე ქალაქი, სადაც სტამბა გაჩნდა თბილისის, ქუთაისისა და ბათუმის შემდეგ. 1981 წელს, სტამბის დარსებიდან 90 წლისთავ…

ოზურგეთის შენობები

(ქრონოლოგიური სია ფოტოებით)
ოზურგეთის დღევანდელი არსებული განაშენიანება თითქმის მთლიანად საბჭოთა პერიოდისა, თუ არ ჩავთლით რამდენიმე ქუჩას, რომელსაც გასაბჭოებამდე არსებული მოხაზულობა უნდა ჰქონდეს შემორჩენილი, შენობები კი იქაც საბჭოთა პერიოდისაა. ქალაქის ლამის ერთადერთი გასაბჭოებამდე აშენებული შენობა 9 აპრილის ქუჩაზე მდებარე დიმიტრი გურიელის სასახლე, სადაც ახლა შემოქმედელი ეპისკოპოსის რეზიდენცია არის, და მის გვერდით მდებარე ძველებური გურული ოდა-სახლია, რომელშიც მუზეუმია განთავსებული. არაა გამორციხული, კერძო სახლებს შორისაც  იყოს გასაბჭოებამდე აშენებული ერთი-ორი სახლი შემორჩენილი.
ქვემოთ კი მოცემულია ოზურგეთში დღემდე მდგარი (და ზოგი დანგრეული) შენობის სია ქრონოლოგიურად. სია, ცხადია, არაა სრული. როგორც უკვე ვთქვი, ამ შენობების უდიდესი უმრავლესობა საბჭოთა პერიოდზე მოდის. დამოუკიდებლობის შემდეგ, 2000-იან წლებში ქალაქში რამდენიმე შენობა აშენდა და ისიც სიმბოლურია, თუ რა შენობებია ეს. 
1873: დიმიტრი გურიელის სასახლე (რეკონსტრუქცია 1974, 2007)


გასაბჭოებამდე პერიოდისაა სახლი, სადაც მხატვარი ანტონ …

გურიის რესპუბლიკა

მთელი 1905 წლის განმავლობაში, იანვრიდან მოყოლებული, გურიაში ხელისუფლება პრაქტიკულად გურიის სოციალ-დემოკრატიულ კომიტეტს ეპყრა ხელთ. 1905 წლის ოქტომბერში ნასაკირალის ბრძოლაში ოზურგეთის მაზრის უფროსის, ლაზარენკოსა და მისი რაზმის დამარცხების შემდეგ აჯანყებულებმა კონტროლი ქალაქ ოზურგეთზეც დაამყარეს. სწორედ ამ მცირე პერიოდში, 1905 წლის ოქტომბრიდან 1906 წლის 12 იანვრამდე, კრილოვის მიერ აჯანყების ჩახშობამდე არსებობდა ე.წ. გურიის რესპუბლიკა.
ხელისუფლებას ოფიციალურად გურიაში (მაშინდელი ადმინისტრაციული დაყოფით ოზურგეთის მაზრაში) საგანგებო მდგომარეობა ჰქონდა გამოცხადებული და სამხედრო წესები შემოღებული. მაგრამ, როგორც უკვე ვთქვით, 1905 წლის ოქტომბრიდან ხელისუფლებამ საბოლოოდ დაკარგა კონტროლი გურიაზე და მაზრას გურიისა და ბათუმის რევოლუციური კომიტეტები მართავდნენ. ამ დროს ბათუმის რევკომს ბენია ჩხიკვიშვილი ხელმძღვანელობდა. 23 ოქტომბერს ბათუმში შედგა მუშათა ხალხმრავალი მიტინგი, სადაც მიღებული იქნა დადგენილება გურიაში საგანგებო მდგომარეობის გაუქმების და სამხედრო წესების მოხსნის შესახებ.

ნოემბერში, ნა…

გლეხთა გამოსვლა გურიაში 1902

საქართველოში მიმდინარე გლეხთა მოძრაობებიდან, შეიძლება ითქვას, ყველაზე ძლიერი და გავლენიანი გურიის გლეხთა მოძრაოაბა აღმოჩნდა.გურულებმა სწრაფად აითვისეს და გაითავისეს მარქსიზმი. ნოე ჟორდანია იხსენებდა, რომ გურული გლეხი მარქსის ზედმეტი ღირებულების თეორიაზე ამბობდა, სულ მეგონა ხაზეინი მე მარჩენდა ახლა გავიგე, რომ ხაზეინს თურმე მე ვარჩენო.
გურიის გლეხთა მოძრაობა განსაკუთრებით გააქტიურდა 1902 წელს. ამის მიზეზი გარდა გლეხობის გაჭირვებისა და ფეოდალების მიერ მათი ჩაგვრისა, 1901-02 წლების მოუსავლიანობაც იყო. გლეხების გააქტიურებას ხელი შეუწყო 1902 წლის მარტში ბათუმის მუშათა დემონსტრაციამ და შემდგომ გატარებულმა რეპრესიებმა. მოგვიანებით სწორად შენიშნა ოზურგეთის მაზრის უფროსმა ლაზარენკომ, ოდესაში გამართულ სასამართლო პროცესზე დაკითხვისას, რომ აჯანყება ბათუმში დაიწყო და შემდეგ გადმოინაცვლა გურიაშიო,
ბათუმი რეგიონის ყველაზე დიდი ქალაქი და გურიის მოსახლეობის ეკონომიკური მიზიდულობის ცენტრი იყო. მთელი კასპიის ნავთობი სწორედ აქ იყრიდა თავს. გურულები უდიდესი კომპანიების (მათ შორის - როტშილდისა და ნობელის) …