ვახტანგ გურიელი ითხოვს რუსეთის ქვეშევრდომობას

ვახტანგ III გურიელის, გურიის გადაყენებული მთავრის, წერილები პავლე ციციანოვს, რუსეთის იმპერიის მთავარსარდალს საქართველოში, მიწერილი 1804 წელს, რომლებითაც ვახტანგი ციციანოვს უმტკიცებს რუსეთის ერთგულებას და ითხოვს იმპერატორის მხარდაჭერას

ოდეს მათის უდიდებულესობისა ეკატერინა ხელმწიფაისა მიერ წარმოგზავნილი ჯარი ჩვენს ქვეყნებში იყო და ქუთაისის ციხე აიღეს, მას ჟამსა იმერეთი, ოდიში და გურია ოსმალთ მონებისაგან გამოხსნილ იქმნა და მამა ჩემი მისის უდიდებულესობის საერთგულოდ დააფიცეს და მისის მოწყალებითა და საფარველით ვსცხოვრებდით და მათი ნიშანი მამა ჩემს ქონდა და მეც მაქვს ხრმალი და ბეჭედი და მათის უდიდებულესობის წერილი წელიწადში ორი, სამი მოგვივიდოდა, მას მერმეთ ჩვენ არას ხელმწიფის ხელშიდ არა ვყოფილვართ ისე თავისუფლად ვიყვენით და მრავალ-ჯერ ვეცადენით რომ მისს უდიდებულესობის კარზედ ვხლებოდით და ჩვენი შეწუხება გამოგვეცხადებინა, მაგრამ გზა ვერ ვიშოვნეთ. აწ რადგან ღმერთმა ინება ამ ქვეყნებში მათის უდიდებულესობის ძალი ცხადი იქმნა ჩვენც გევედრებით თქვენი შეწევნა და მოწყალება ჩვენზედ იყოს. ღმერთს ვიმოწმებ, რომ რაც განსაცდელი და მწუხარება მადგას ან მე და ან ჩემს ქვეყანას, ყოველივე ჯერ ქრისტიანობისა და მერმეთ მისის უდიდებულესობის ერთგულებისათვის, თორემ სხვა მიზეზი არავისთან არა გვაქვს რა. აწ ქრისტიანობის ვალს გადებთ, რომ ამ შეწუხებისაგან მიხსნათ მეცა და ჩემი ქვეყანაცა და საუკუნოდ მისის უდიდებულესობისა სამსახურში განგვაწესოთ

იცის თქვენმან ბრწყინვალებამ, რომ მე მრავლის ჟამითგან მათის უდიდებულესობის ნიშნით აღნიშნული ვიყავი; თუმცა მცირე და შეუძლებელი ვიყავ, მაშინც ყოვლითა გულითა ჩემითა ერთგული ვიყავ და ვართ; მაგრამ ჩემის ცოდვისაგან რომელიმე განსაცდელი შემემთხვია და ამის ძალით დავაკლდი თქვენს სამსახურსა, რომ ჩემსა ქვეყანაში არ გახლდით ახლა ღუთისა და თქვენის წყალობით ჩემს ქვეყანაში გიახელით, რაც ჩემი იყო რომელიმე დავიჭირეთ და გახლავართ. რომელიც რომ ზღვის პირის ნავთსაყუდლები და ადგილები არის ჩვენი, სრულიად ჩვენ გვაქვს, ჩემი უმცროსი ძმები ლევან და დავით ჩემთან გახლავან, ჩემი მორჩილნი არიან და ამ შავის ზღვის ნავთსაყუდლების უფროსი ჩვენ მაგიერი კნიაზ ნაკაშიძე კაცო და ბეჟან ჩემთან გახლავან და სხუა თავადებიც. აწ რადგან ღმერთმა მაღირსა, რომ ჩემს ქვეყანაში გიახელით, რაც თქვენი ბრძანება მექნება ერთგულად გმსახურებ და ჩემს მხარეზე თქვენის წყალობით ყველა სამსახურის და თქვენი ბრძანების აღსრულებისა თანამდები გახლავართ, რაც მე ბოროტი შემამთხვიეს თქვენ ყველა მოხსენებული გაქვსთ და მე რომ ფაშასთან გახლდით, მაშინ ვეჭობ თქვენთვის მოუხსენებიან, სიტყვა გაუკეთებიათ, რომ გურიელი ჩვენ ვართო, მაგრამ ეს თქვენს მეცნიერებას არ შვენის, რომ სწორე არ შეიტყოთ. ღმერთმან ნუ ქნას რომ თქვენ ან უსამართლობა ვინმემ გკადროს და მოგახსენოს და ან სიცრუით საქმე დაიჭიროთ. სხვა თუ არაფერი შემიძლიან, გულით მაშინც ასე ერთგული გახლავართ, რომ იმერეთს, ოდიშს და გურიას ჩემს უფრო თქვენი ერთგული არავინ არის და ჩემსავით სწორეს არავინ მოგახსენებს; გურიელობა და არც ეს ზღვის ადგილები ჩემს მეტს არც კვლავ ქონია და არც ახლა აქვს. აწ გევედრები რო ერთი სარწმუნო კაცი გამოგზავნეთ და ჩვენი საქმე სწორე შეიტყეთ, თორემ სხვისაგან არ იქნება. ჩვენ სხვისგან არც გავიცემით, არც გავიყიდებით, არც არავისი მონა ვყოფილვართ და არც ვართ თქვენი ბრწყინვალება რასაც გვიბრძანებს, ყოვლითურთ მორჩილნი და ერთგულნი გახლავართ ბატონო

Акты, собранные Кавказской археографической комиссией ტ. II გვ. 540, 542