Skip to main content

გურიის მუნიციპალიტეტები

როგორი უნდა იყოს ჩემი აზრით ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები გურიაში.
 
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი
1 ქალაქი, 3 თემი: ლიხაური, გურიანთა
9 სოფელი
მოსახლეობა 20607
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 13
მუზეუმები: 5
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 5

ნატანების მუნიციპალიტეტი
ცენტრი: ქვემო ნატანები
6 თემი ნატანები, ურეკი, შრომა, თხინვალი, მერია, კონჭკათი,
1 ქალაქი, 14 სოფელი, 1 კურორტი
მოსახლეობა 14731
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 13,7 კმ-ით. 
შიდა გზები:11/14
საბავშვო ბაღები: 10
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 3

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ჩოხატაური
1 დაბა, 37 სოფელი 
13 თემი: ჩოხატაური, ბუკისციხე, დაბლაციხე, სურები, ფარცხმა, ერკეთი, კოხნარი, ხეთი,  გოგოლესუბანი, ამაღლება, გუთური, სამება, გორაბერეჟოული
მოსახლეობა 12873
შიდა გზები:26/37
საბავშვო ბაღები:
მუზეუმები: 2
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 9
 
სუფსის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი სუფსა
3 თემი:  ჩოჩხათი, სუფსა, ღრმაღელე
17 სოფელი; 1 კურორტი:
მოსახლეობა 8482
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 18,8 კმ-ით. 
შიდა გზები:9/16
საბავშვო ბაღები:
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 0
 
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ლანჩხუთი 
3 თემი: ლანჩხუთი, მაჩხვარეთი, გვიმბალაური
1 ქალაქი, 2 სოფელი
მოსახლეობა 8024
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები:
მუზეუმები: 1
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 0
 
ჩიბათის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი: ლესა
5 თემი: ჩიბათი, ლესა, ჯურუყვეთი, ნინოშვილი, ნიგვზიანი
13 სოფელი:  
მოსახლეობა 7527
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 5,3 კმ-ით. 
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 2
მუზეუმები: 1
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 1

შემოქმედის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი შემოქმედი 
5 თემი: შემოქმედი, მაკვანეთი, დვაბზუ, ცხემლისხიდი, ბოხვაური
1 დაბა, 12 სოფელი, 1 კურორტი
მოსახლეობა: 7269
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 3,1 კმ-ით. 
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 5
მუზეუმები: 4
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 6
 
ნასაკირალის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ნასაკირალი
5 თემი: სილაური, მელექედური, ბაილეთი, ნასაკირალი, ჯუმათი, 
1 დაბა, 10 სოფელი, 1 კურორტი
მოსახლეობა 6653
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 1,2 კმ-ით. 
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 6
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 2
 
ბახვის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი: ზედა ბახვი
5 თემი: ასკანა, მთისპირი, ბახვი, ვაკიჯვარი, ბაღდადი, გაღმა დვაბზუ, ეწერი
16 სოფელი, 1 კურორტი
მოსახლეობა 6408
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 8 კმ-ით.  
შიდა გზები: 15/16
საბავშვო ბაღები: 5
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 3

ხიდისთავის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ხიდისთავი
6 თემი: ნაბეღლავი, ზოტი, ქვენობანი, ჩაისუბანი, ხიდისთავი, ხევი
1 დაბა, 21 სოფელი, 2 კურორტი
მოსახლეობა 5187
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 5 კმ-ით.    
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები:
მუზეუმები: 2
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 8

აკეთის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ნაგომარი
5 თემი: აკეთი, მამათი, ძიმითი, ნაგომარი, ვან-ზომლეთი,
15 სოფელი
მოსახლეობა 5007
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 8,5 კმ-ით.     
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 2
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 3
 
ნიგოითის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ქვემო შუხუთი 
3 თემი: ნიგოითი, შუხუთი, აცანა,
10 სოფელი
მოსახლეობა 4907
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 1,8 კმ-ით.     
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: ქვიანი, შუხუთი, აცანა, ნიგოითი
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 1 ეროვნული

ლაითურის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი: ლაითური
2 დაბა: ლაითური, ნარუჯა ,
მოსახლეობა 4757
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 8.5 კმ-ით.      
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 3
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 0
 

სულ 13 მუნიციპალიტეტი, 4,7 ათასიდან 20,6 ათასამდე მოსახლეობით.

„რიცხოვნობით რაც უფრო პატარაა პოლიტიკური გაერთიანება, მით უკეთ ამჩნევენ მისი წევრები პრობლემების ერთობლივად გადაჭრის საჭიროებას. შესაბამისად, უფრო მარტივია თითოეული მათგანის ინფორმირება, დარწმუნება და, ასევე ალტერნატიული არჩევანის შეთავაზება. ეს კი, თავის მხრივ, განაპირობებს გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში საზოგადოების თითქმის ყველა წევრის თანამონაწილეობას. პატარა გაერთიანებაში ცალკეული მოქალაქის წვლილი  საერთო საქმეში  უფრო დიდია, ასევე, უფრო დიდია ცალკეული მოქალაქის  შეხების ხარისხი (სარგებელი და ხარჯები) ამ საერთოსთან, რაც აძლიერებს მოქალაქეთა  მოტივირებულობის, კომპეტენტურობისა და მზადყოფნის ხარისხს, პირადად მიიღონ მონაწილეობა  ადეკვატური გადაწყვეტილებების მიღებაში.“

Leonhard Neidhart: Die politische Schweiz
წიგნიდან შვეიცარია, როგორც განსაკუთრებული შემთხვევა,
პაულ ვიდმერი,  თბ. 2012

Comments

Popular posts from this blog

გურულების შესახებ

იაკობ გოგებაშვილი: წინათ, მეთვრამეტე საუკუნეში, გურიას ეჭირა დიდი ადგილი, ბევრად მეტი ახლანდელზედ. ახლანდელი ჩვენი გურია კი შეადგენს მხოლოდ ქუთაისის გუბერნიის ერთ მცირე - ოზურგეთის მაზრას, რომელშიაც მცხოვრებლების რიცხვი არის 100 000. გურული მეტად ჩქარია ლაპარაკში, მოძრაობაში, საქმეში, უყვარს პირდაპირობა და სძულს პირმოთნეობა. სწრაფად მოსდის გული, თოფის წამალივით იცის აფეთქება; მაგრამ ჩქარა ისევ მშვიდდება. სიმარჯვით და გულადობით გურულები განთქმულნი არიან. განათლებასაც გატაცებით მისდევენ. დიმიტრი ყიფიანი: ეს არის უაღრესად მოთაკილე და წყენის ფიცხად ამყოლი ხასიათი გურულებისა... გაისმა ჯერ კვნესა, მერე ყვირილი, შემდეგ ტკაც-ტკუც და აპრიალდა ერთბაშად გურია, ეს პატარა, მშვენიერი მხარე, დასახლებული მართლმადიდებელი, პატიოსანი, მამაცი ხალხით თედო ჟორდანია გურიის კუთხე დამივლია ამ ოციოდ წლის წინედ, როდესაც უცხოელების კულტურას ამ ხალხზე შესამჩნევი გამრყვნელი გავლენა არ მოეხდინა. უსწავლელ-უწიგნო გლეხ-კაცებმა გამაკვირვეს მათის დიდებულ სიტყვა-პასუხით, ,,ჯენტლმენობით” – ზრდილობით, ძველებურ ქა...

გურიის გერბები

გგურიის გერბების აღწერილობა აღებულია ამ ნაშრომიდან გურიის სამთავროს გერბი გურიის სამთავროს გერბის გამოსახულება ვახუშტი ბატონიშვილმა შემოგვინახა. მკრთალ ვარდისფერ ფონზე გამოსახულია ირემი თავზე შარავანდედმოსილი ვარსკვლავითურთ. ირემი, ისევე როგორც სხვა ლომი, ხარი, ცხვარი, ირემი, ტახი, ღორი და სხვა უძველესი საკულტო ე. ი. ტოტემური ცხოველია. ტოტემური ცხოველების მრავალფეროვანი გამოსახულებანი საქართველოს პრაქტიკულად მთელ ტერიტორიაზე არის დადასტურებული როგორც მატერიალური კულტურის ძეგლებზე, ისევე თქმულება გადმოცემებში თუ ხალხურ ზეიმებში ან დღესასწაულებში. გურიის სამთავროს გერბი  (რუსეთის იმპერიის მფარველობაში) გურიის სამთავროს კიდევ ერთი გერბი დაცულია სახელმწიფო მუზეუმში.  ოქროსველიან ფრანგულ ფარში გამოსახულია ლათინური ჯვრით დაბოლოებული მარცხნივ ჩაწეული სვეტი, მის ძირში კი წინა თათებით მახვილის მპყრობელი მწოლიარე ლეოპარდი; ფარი სამთავრო გვირგვინით დამშვენებული პავილიონით არის შემკული.  გერბი მოქმედებდა XIX საუკუნის დასაწყისში, გურიის სამთავროს რუსეთის იმპერიის მფარველო...

მეგრული ტოპონიმები და გვარები გურიაში

გურია, სანამ გურულების წინაპარი მესხების ერთი ნაწილი ამ ტერიტორიაზე დასახლდებოდა, ეკავათ ზანურ (მეგრულ-ლაზურ) ენაზე მოსაუბრე ხალხს. ეს არის ახსნა იმისა, თუ რატომაა ხშირი გურიაში ზანური წარმოშობის ტოპონიმები, ასევე მეგრული დაბოლოების მქონე გვარები. მეგრულ-ლაზური ტოპონომიკა დღევანდელი გურიის ტერიტორიაზე VII-VIII საუკუნეების შემდეგ თანდათანობით ჩაანაცვლა ქართულმა, თუმცა ცალკეული ტოპონიმი მაინცაა შემორჩენილი. ამის მიზეზი იყო ქართულ ენაზე მოსაუბრე ტომების ლტოლვა მესხეთიდან ზღვისკენ, რაც განპირობებული იყო ერთი მხრივ ამ ხალხების მიერ ზღვაზე გასასვლელის ძიებით, ხოლო მეორე მხრივ, ქართლში არაბთა შემოსევებით. ( ჯავახიშვილი ი. , ქართველი ერის ისტორია წ I, 1960;  მაკალათია ს.,„სამეგრელოს ისტორია და ეთნოგრაფია“; 1941 ) ჰიდრონიმები : ორაგვისღელე , ოჩორჩხა (მთისპირი), ოკვანე, ოსკოჭინე (ჩაისუბანი) ოყვავილა (ქვემო აკეთი) ქალაქების და სოფლების დასახელებები: ოზურგეთი - მეგრული თავსართი „ო“ შეესაბამება ქართულ თავსართს „ა“ (ო-ზურგ-ეთი, სა-ზურგ-ეთი). ოზურგეთი და მისი შემოგარენი ზურგის ფუნქციას ასრულ...

გურიის ფეოდალები

გურიის თავადები ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით ფლობს გურიას გურიელი და იტყვის ვარდანის ძეობასა, და სხუანი მის ქვეშენი არიან ესენი: თავდგირიძე და ამილახორი, ჩავიდნენ სამცხიდან, შარვაშისძე მოვიდა აფხაზეთიდამ, ბერიძე, კვერღელისძე, ბერეჟიანი, ნაკაშიძე დასხუანი, აგრეთვე აზნაურნიცა XIX საუკუნეში, დიმიტრი ბაქრაძის თანახმად, გურიაში თავადების შემდეგი გვარები იყო: გურიელი გურიელები გვარად სინამდვილეში ვარდანისძეები იყვნენ, ხოლო გურიელობა კი იყო მათი ტიტული, როგორც გურიის მფლობელებისა. ისინი თავიდან გურიის ერისთავები, XVI საუკუნიდან კი დამოუკიდებელი მთავრები  იყვნენ. გურიელად იწოდებოდა ფეოდალური სახლის უფროსი, სახლის სხვა წევრები - ბატონიშვილებად. გურიელების საზაფხულო რეზიდენცია იყო უჩხუბი, ზამთრისა კი - ოზურგეთი , მამია V გურიელმა რეზიდენცია მთლიანად ოზურგეთში გადაიტანა. საგვარეულო საძვალე - შემოქმედის ეკლესია , საბატონიშვილო - ლესა .  გურიელების გერბი ნაკაშიძე გურიელების შემდეგ გურიის ყველაძე ძლიერი და მდიდარი გვარი იყო. ნაკაშიძეების საგვარეულო მოდის...

სტამბები გურიაში

„ოზურგეთის ისტორიაში საპატიო ადგილი ექნება დათმობილი სტამბის დაარსების ამბავს“ თედო სახოკია ქალაქი პატარაა, ძლივს აღემატება დიდ სოფელს, მისი მკვიდრნი დიდ ინტერესს იჩენენ ლიტერატურისადმი, აქვთ თავიანთი სტამბა და მრავალ საყურადღებო წიგნს აქვეყნებენ მარჯორი უორდროპი პირველი სტამბა შეკვეთილში საქართველოში, მათ სორის გურიაში 1870-იან წლებში ფართოდ გავრცელდა ხალხოსნური (ნაროდნიკული) მოძრაობა. ერთ-ერთი მთავარი ნაროდნიკული იდეა იყო განათლებისა და წიგნების გავრცელება. წიგნებისა და თარგმანების დასაბჭედად ნაროდნიკებს სჭირდებოდათ სტამბა. გურიაში მოღვაწე ნაროდნიკების ჯგუფმა არალეგალური სტამბისთვის შეარჩია მელიტონ ნაკაშიძის მამულში მდებარე საღარიბოს ტყე, შეკვეთილში. ორგანიზაციას განზრახული ჰქონდა შეეგროვებინა ფული, ეყიდათ საბეჭდი მანქანა შვეიცარიაში და ჩამოეტანათ ბათუმის ნავსადგურში. 1876 წლის ნოემერში ჟანდარმერიამ იპოვა ორგანიზაცია და გაანადგურა ის. ოზურგეთის სტამბა ოზურგეთის ლეგალური სტამბის გახსნის სათავეებთან იდგნენ ალფესი მიქელაიშვილი და კოწია თავართქილაძე. ალფესი მიქე...