Skip to main content

გურიის მუნიციპალიტეტები

როგორი უნდა იყოს ჩემი აზრით ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები გურიაში.
 
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი
1 ქალაქი, 3 თემი: ლიხაური, გურიანთა
9 სოფელი
მოსახლეობა 20607
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 13
მუზეუმები: 5
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 5

ნატანების მუნიციპალიტეტი
ცენტრი: ქვემო ნატანები
6 თემი ნატანები, ურეკი, შრომა, თხინვალი, მერია, კონჭკათი,
1 ქალაქი, 14 სოფელი, 1 კურორტი
მოსახლეობა 14731
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 13,7 კმ-ით. 
შიდა გზები:11/14
საბავშვო ბაღები: 10
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 3

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ჩოხატაური
1 დაბა, 37 სოფელი 
13 თემი: ჩოხატაური, ბუკისციხე, დაბლაციხე, სურები, ფარცხმა, ერკეთი, კოხნარი, ხეთი,  გოგოლესუბანი, ამაღლება, გუთური, სამება, გორაბერეჟოული
მოსახლეობა 12873
შიდა გზები:26/37
საბავშვო ბაღები:
მუზეუმები: 2
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 9
 
სუფსის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი სუფსა
3 თემი:  ჩოჩხათი, სუფსა, ღრმაღელე
17 სოფელი; 1 კურორტი:
მოსახლეობა 8482
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 18,8 კმ-ით. 
შიდა გზები:9/16
საბავშვო ბაღები:
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 0
 
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ლანჩხუთი 
3 თემი: ლანჩხუთი, მაჩხვარეთი, გვიმბალაური
1 ქალაქი, 2 სოფელი
მოსახლეობა 8024
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები:
მუზეუმები: 1
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 0
 
ჩიბათის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი: ლესა
5 თემი: ჩიბათი, ლესა, ჯურუყვეთი, ნინოშვილი, ნიგვზიანი
13 სოფელი:  
მოსახლეობა 7527
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 5,3 კმ-ით. 
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 2
მუზეუმები: 1
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 1

შემოქმედის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი შემოქმედი 
5 თემი: შემოქმედი, მაკვანეთი, დვაბზუ, ცხემლისხიდი, ბოხვაური
1 დაბა, 12 სოფელი, 1 კურორტი
მოსახლეობა: 7269
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 3,1 კმ-ით. 
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 5
მუზეუმები: 4
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 6
 
ნასაკირალის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ნასაკირალი
5 თემი: სილაური, მელექედური, ბაილეთი, ნასაკირალი, ჯუმათი, 
1 დაბა, 10 სოფელი, 1 კურორტი
მოსახლეობა 6653
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 1,2 კმ-ით. 
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 6
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 2
 
ბახვის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი: ზედა ბახვი
5 თემი: ასკანა, მთისპირი, ბახვი, ვაკიჯვარი, ბაღდადი, გაღმა დვაბზუ, ეწერი
16 სოფელი, 1 კურორტი
მოსახლეობა 6408
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 8 კმ-ით.  
შიდა გზები: 15/16
საბავშვო ბაღები: 5
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 3

ხიდისთავის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ხიდისთავი
6 თემი: ნაბეღლავი, ზოტი, ქვენობანი, ჩაისუბანი, ხიდისთავი, ხევი
1 დაბა, 21 სოფელი, 2 კურორტი
მოსახლეობა 5187
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 5 კმ-ით.    
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები:
მუზეუმები: 2
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 8

აკეთის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ნაგომარი
5 თემი: აკეთი, მამათი, ძიმითი, ნაგომარი, ვან-ზომლეთი,
15 სოფელი
მოსახლეობა 5007
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 8.5 კმ-ით.     
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 2
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 3
 
ნიგოითის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი ქვემო შუხუთი 
3 თემი: ნიგოითი, შუხუთი, აცანა,
10 სოფელი
მოსახლეობა 4907
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 1.8 კმ-ით.     
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები:
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 1

ლაითურის მუნიციპალიტეტი
ცენტრი: ლაითური
2 დაბა: ლაითური, ნარუჯა ,
მოსახლეობა 4757
მუნიციპალიტეტის ცენტრის დაშორება მცირდება საშუალოდ 8.5 კმ-ით.      
შიდა გზები: 100%
საბავშვო ბაღები: 3
მუზეუმები: 
კულტ. მემკვიდრეობის ძეგლები: 0
 

სულ 13 მუნიციპალიტეტი, 4,7 ათასიდან 20,6 ათასამდე მოსახლეობით.

„რიცხოვნობით რაც უფრო პატარაა პოლიტიკური გაერთიანება, მით უკეთ ამჩნევენ მისი წევრები პრობლემების ერთობლივად გადაჭრის საჭიროებას. შესაბამისად, უფრო მარტივია თითოეული მათგანის ინფორმირება, დარწმუნება და, ასევე ალტერნატიული არჩევანის შეთავაზება. ეს კი, თავის მხრივ, განაპირობებს გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში საზოგადოების თითქმის ყველა წევრის თანამონაწილეობას. პატარა გაერთიანებაში ცალკეული მოქალაქის წვლილი  საერთო საქმეში  უფრო დიდია, ასევე, უფრო დიდია ცალკეული მოქალაქის  შეხების ხარისხი (სარგებელი და ხარჯები) ამ საერთოსთან, რაც აძლიერებს მოქალაქეთა  მოტივირებულობის, კომპეტენტურობისა და მზადყოფნის ხარისხს, პირადად მიიღონ მონაწილეობა  ადეკვატური გადაწყვეტილებების მიღებაში.“

Leonhard Neidhart: Die politische Schweiz
წიგნიდან შვეიცარია, როგორც განსაკუთრებული შემთხვევა,
პაულ ვიდმერი,  თბ. 2012

Comments

Popular posts from this blog

გურიის ფეოდალები

გურიის თავადები ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით ფლობს გურიას გურიელი და იტყვის ვარდანის ძეობასა, და სხუანი მის ქვეშენი არიან ესენი: თავდგირიძე და ამილახორი, ჩავიდნენ სამცხიდან, შარვაშისძე მოვიდა აფხაზეთიდამ, ბერიძე, კვერღელისძე, ბერეჟიანი, ნაკაშიძე დასხუანი, აგრეთვე აზნაურნიცა XIX საუკუნეში, დიმიტრი ბაქრაძის თანახმად, გურიაში თავადების შემდეგი გვარები იყო: გურიელი გურიელები გვარად სინამდვილეში ვარდანისძეები იყვნენ, ხოლო გურიელობა კი იყო მათი ტიტული, როგორც გურიის მფლობელებისა. ისინი თავიდან გურიის ერისთავები, XVI საუკუნიდან კი დამოუკიდებელი მთავრები  იყვნენ. გურიელად იწოდებოდა ფეოდალური სახლის უფროსი, სახლის სხვა წევრები - ბატონიშვილებად. გურიელების საზაფხულო რეზიდენცია იყო უჩხუბი, ზამთრისა კი - ოზურგეთი , მამია V გურიელმა რეზიდენცია მთლიანად ოზურგეთში გადაიტანა. საგვარეულო საძვალე - შემოქმედის ეკლესია , საბატონიშვილო - ლესა .  გურიელების გერბი ნაკაშიძე გურიელების შემდეგ გურიის ყველაძე ძლიერი და მდიდარი გვარი იყო. ნაკაშიძეების საგვარეულო მოდის...

მეგრული ტოპონიმები და გვარები გურიაში

გურია, სანამ გურულების წინაპარი მესხების ერთი ნაწილი ამ ტერიტორიაზე დასახლდებოდა, ეკავათ ზანურ (მეგრულ-ლაზურ) ენაზე მოსაუბრე ხალხს. ეს არის ახსნა იმისა, თუ რატომაა ხშირი გურიაში ზანური წარმოშობის ტოპონიმები, ასევე მეგრული დაბოლოების მქონე გვარები. მეგრულ-ლაზური ტოპონომიკა დღევანდელი გურიის ტერიტორიაზე VII-VIII საუკუნეების შემდეგ თანდათანობით ჩაანაცვლა ქართულმა, თუმცა ცალკეული ტოპონიმი მაინცაა შემორჩენილი. ამის მიზეზი იყო ქართულ ენაზე მოსაუბრე ტომების ლტოლვა მესხეთიდან ზღვისკენ, რაც განპირობებული იყო ერთი მხრივ ამ ხალხების მიერ ზღვაზე გასასვლელის ძიებით, ხოლო მეორე მხრივ, ქართლში არაბთა შემოსევებით. ( ჯავახიშვილი ი. , ქართველი ერის ისტორია წ I, 1960;  მაკალათია ს.,„სამეგრელოს ისტორია და ეთნოგრაფია“; 1941 ) ჰიდრონიმები : ორაგვისღელე , ოჩორჩხა (მთისპირი), ოკვანე, ოსკოჭინე (ჩაისუბანი) ოყვავილა (ქვემო აკეთი) ქალაქების და სოფლების დასახელებები: ოზურგეთი - მეგრული თავსართი „ო“ შეესაბამება ქართულ თავსართს „ა“ (ო-ზურგ-ეთი, სა-ზურგ-ეთი). ოზურგეთი და მისი შემოგარენი ზურგის ფუნქციას ასრულ...

გურულების შესახებ

იაკობ გოგებაშვილი: წინათ, მეთვრამეტე საუკუნეში, გურიას ეჭირა დიდი ადგილი, ბევრად მეტი ახლანდელზედ. ახლანდელი ჩვენი გურია კი შეადგენს მხოლოდ ქუთაისის გუბერნიის ერთ მცირე - ოზურგეთის მაზრას, რომელშიაც მცხოვრებლების რიცხვი არის 100 000. გურული მეტად ჩქარია ლაპარაკში, მოძრაობაში, საქმეში, უყვარს პირდაპირობა და სძულს პირმოთნეობა. სწრაფად მოსდის გული, თოფის წამალივით იცის აფეთქება; მაგრამ ჩქარა ისევ მშვიდდება. სიმარჯვით და გულადობით გურულები განთქმულნი არიან. განათლებასაც გატაცებით მისდევენ. დიმიტრი ყიფიანი: ეს არის უაღრესად მოთაკილე და წყენის ფიცხად ამყოლი ხასიათი გურულებისა... გაისმა ჯერ კვნესა, მერე ყვირილი, შემდეგ ტკაც-ტკუც და აპრიალდა ერთბაშად გურია, ეს პატარა, მშვენიერი მხარე, დასახლებული მართლმადიდებელი, პატიოსანი, მამაცი ხალხით თედო ჟორდანია გურიის კუთხე დამივლია ამ ოციოდ წლის წინედ, როდესაც უცხოელების კულტურას ამ ხალხზე შესამჩნევი გამრყვნელი გავლენა არ მოეხდინა. უსწავლელ-უწიგნო გლეხ-კაცებმა გამაკვირვეს მათის დიდებულ სიტყვა-პასუხით, ,,ჯენტლმენობით” – ზრდილობით, ძველებურ ქა...

ფოთი 1872 წელს

მაქს ფონ ტილმანი, გერმანელი დიპლომატი აღწერს ფოთს. მან 1872 წელს იმოგზაურა კავკასიაში, ოსმალეთსა და ირანში, რაც აღწერა 1875 წლის წიგნში Streifzüge im Kaukasus, in Persien und in der asiatischen Türkei . რიონის დელტა, ჯონ ტელფერის ნახატი ბევრი დრო არ გასულა მას შემდეგ, რაც ფოთი წარმოადგენდა დიდ ჭაობს რამდენიმე ქოხით; ათი წლის წინ მოსახლეობა ხტუნვით გადადიოდა წვიმიან ამინდში სახლიდან სახლში და მიუხედავად იმისა, რომ დღეს ქუჩები შევსებული და მოკირწყლულია, ბაყაყების მხიარული ყიყინი მაინც ისმის ქუჩების ზედაპირიდან და ამაში მათ ვერ დავადანაშაულებთ, რადგან ძნელად მოიძებნება დედამიწაზე სხვა ასეთი სამოთხე ამფიბიებისთვის. ფოთი საკუთარ კეთილდღეობას, თუ არა საერთოდ არსებობას, უნდა უმადლოდეს კალამს, რადგან როდესაც თურქეთმა რუსეთს ა დრიანოპოლის შეთანხმებით დაუთმო ტერიტორია ყარსსა და ზღვას შორის, საზღვარს, საერთო შეთანხმებით, მდინარე ჭოროხზე უნდა გაევლო და ამ შეთანხმებით რუსეთი ბათუმის ხელსაყრელ ნავსადგურს მიიღებდა. მაგრამ მხოლოდ შეთანხმების რატიფიკაციის შემდეგ აღმოჩნდა, რომ საზღვრად ხე...

გურული ხალხური დღესასწაულები: ლამპრობა, ბოსლობა

ლამპრობა მირქმისადმი მიძღვნილი ტრადიცია. პირველი თებერვალი ანუ მიგებება საღამო. საღამოსთვის ბაშვები ძალიან ადრიდან ემზადებოდნენ, რომ კარგი ლამპარი ჰქონოდათ. აკეთედნენ ბალის ტყავისგან, ნასხვენიდა, ანწის ღეროსაგან, ჩალისგან და სხვა. კარგად რომ დაბნელდებოდა ოჯახის ყველა წევრი, დიდიან-პატარიანა თითო ლამპარს გამოატანებდა ანთებულს. ამნაირად მთელი არემარე განათდებოდა. ბაავშვები ყიჟინებდნენ ლმაპრობაო, იყო სიცილი ხუმრობა, ლამპრის ლამპარზე დარტყმა, სოფელი სოფელს ეჯიბრებოდა და ოჯახი ოჯახს - ვის კარგი ლამპქრი აქო. ვახშამი იმ ღამე ს განსაკუთრებით კარგი კეთდებოდა. მეორე დღეს - კიდევ კარგი სადილი. ყველა ეკლესიაში მივიდოდა და იქაც წინა ღამის ლამპრის შესახებ ლაპარაკობდნენ. ძველი კაცები გაზაფხულის მაგიერ გალამპრობას ხმარობდნენ - გალამპრობაზე ძროხა წველას იზამსო და სხვა ასეთები. ლამპარს კიდევ უძახოდნენ ჟინჟღლს და ფაკლას. ჟინჟღლივით ლოყები აქო, ფაკლასავით იენთოვო, ხმარობდნენ ასე ლაპარაკში აპოლონ წულაძე ბოსლობა გურიაში ბევრ ადგილს იციან ბოსლობა. ჩემის ფიქრით, სიტყვა ბოსლობა ბოსელიდან წარმოდგება. მაგრამ ამ ...